۱- تاریخچه:

برخلاف فن های آب رسانی شهری و جمع آوری فاضلاب که تاریخچه نسبتا طولانی و چند هزار ساله دارند، پالایش و تصفیه فاضلاب بصورت امروزی خود ، دارای سابقه تاریخی کوتاهی می باشد. تنها در نوشته های تاریخی از گفته ها و فرمان هائی که در پرهیز از آلوده سازی منابع طبیعی آب و به ویژه رودخانه ها یاد شده است ،‌نتیجه گیری می شود که نیاکان ما بجز آگاهی از بدی های آلوده نمودن منابع طبیعی آب، از برخی روش های تصفیه ‌طبیعی نیز بطور تجربی و محدود آگاهی داشته اند .

نخست از حدود یکصد سال پیش که رابطه میان اثر باکتری ها و میکروب های بیماری زا در واگیری و شیوع بیماری ها آشکار گشت ، انسان به فکر پاکسازی آب های آلوده افتاد. به عبارت دیگر فن تصفیه آب و فاضلاب در روند امروزی خود بیشتر در اثر پیشرفت علم زیست شناسی و پزشکی بوجود آمده است . پرداختن و توجه به این فن از آن جا آغاز گشت که بتدریج برای جلوگیری از آلوده شدن منابع طبیعی آب به ویژه رودخانه ها، ‌ورود فاضلاب به این منابع ممنوع اعلام گردید. این جلوگیری ها نیاز به تصفیه فاضلاب و تکامل روش های آن را ایجاب نمود . با گذشت زمان و به ویژه پس از جنگ جهانی دوم ، در نتیجه توسعه شهرها و صنایع ، خطر آلودگی محیط زیست و در نتیجه نیاز به تصفیه فاضلاب با شدت بی سابقه ای افزایش یافت و همزمان با آن روش های بسیاری برای تصفیه فاضلاب بررسی ، پیشنهاد و بکار گرفته شد .

در تکامل فن تصفیه فاضلاب از نظر زمانی، روش های طبیعی تصفیه جزو قدیمی ترین روشهائی هستند که برای تصفیه به کارگرفته شده اند . به ویژه استفاده از فاضلاب برای آبیاری در کشاورزی به علت خاصیت کودی آن از یکصد سال پیش تا کنون در کشور های اروپائی مستداول بوده است . از دهها سال پیش تا کنون دریاچه های تثبیت و تصفیه فاضلاب در کشورهای اروپائی مورد استفاده قرار گرفته اند.

۲- تصفیه فاضلاب در ایران :

در ایران از زمان های بسیار دوری لجن بدست آمده از چاه های جذب کننده فاضلاب به عنوان کود کشاورزی به کار گرفته شده است . ولی در تمام این روش ها بیشتر تکیه بر بازیابی از مواد کودی فاضلاب بوده است و نه تصفیه آن در ایران امروز تصفیه خانه ها ی فاضلاب بصورت پیشرفته خود سابقه تاریخی طولانی ندارند و محدودند به چند تصفیه خانه محلی در نواحی شمال تهران که قدیمی ترین آن ها تصفیهخانه صاحبقرانیه می باشد که در سال ۱۳۴۰ شروع به کار کرده است .

آب مصرف شده ای که کیفیت خود را برای بهترین مصرف از دست می دهد فاضـلاب نامیده می شود و بنا به دلایل ذیل نیاز به تصفیه دارد:

  • تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم
  • پاک نگهداشتن محیط زیست
  • بازیابی فاضلاب
  1. تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم: درفاضلاب احتمال وجود پاتوژنهای گوناگونی وجود دارد که بیماری زا هستند و ورود آنها به محیط زیست موجب آلوده شدن این منابع به میکروبهای بیماریزا است و در اثر تماس انسان با این منابع آلوده شده ،خطر شیوع بیماری به وجود می آید.
  2. پاک نگهداری محیط زیست : ورود فاضلابهای تصفیه نشده به محیط زیست بجز خطر بر بهداشت عمومی نتایج دیگری از قبیل ایجاد بوی ناخوشایند ،تولید حشرات دارد.
  3. بازیابی فاضلاب: با رعایت استاندارد محیط زیست کشور در مورد پساب خروجی از تصفیه خانه می توان این پساب را در مصارف کشاورزی و آبیاری فضای سبز بکار گرفت.

۳-  طرح تصفیه‌ فاضلاب بهداشتی:

آب بکار رفته در مصارف خانگی و صنعتی پس از استعمال با گستره ای از آلودگی ها همراه بوده و یک محیط ناقل برای انتقال مواد دفعی محسوب می گردد . آگاهی از اهمیت رعایت استاندارد در تصفیه آب لزوم به کار بردن قوانین سخت گیرانه را توجیه  می نماید. متاسفانه صنایع غذایی نقش بزرگی در بروز آلودگی محیط زیست،‌ مخصوصاً با مواد آلی دارند. معمولاً آلودگی های آلی یک سوم به صورت محلول ، یک سوم به صورت کلوئیدی و یک سوم به صورت تعلیقی در آب حضور دارند، در حالی که بیشتر مواد غیر آلی به صورت محلول می باشند .

تاثیرات زیست محیطی فرایند انتخابی:

آب مصرف شده ای که کیفیت خود را برای بهترین مصرف از دست می دهد فاضـلاب نامیده می شود  و بنا به دلایل ذیل نیاز به تصفیه دارد:

  • تامین شرایط بهداشتی برای افراد و سایر مجتمع های مجاور آن.
  • پاک نگهداشتن محیط مجتمع و جلوگیری از آلودگی آبهای زیر رمینی منطقه.
  • بازیابی فاضلاب و استفاده مجدد از آن به عنوان مصارف کشاورزی.

۴- تامین شرایط بهداشتی برای ساکنین و واحد های مجاور :

درفاضلاب صنعتی و بهداشتی پاتوژنهای گوناگونی وجود دارد که بیماری زا هستند و ورود آنها به محیط زیست موجب آلوده شدن این منابع به میکروبهای بیماریزا است و در اثر تماس انسان با این منابع آلوده شده، خطر شیوع بیماری به وجود می آید.

۵- پاک نگهداری محیط زیست :

ورود فاضلابهای تصفیه نشده به محیط زیست بجز خطر بر بهداشت عمومی نتایج دیگری از قبیل ایجاد بوی ناخوشایند ،تولید حشرات دارد.

بازیابی فاضلاب:

با رعایت استاندارد های سازمان محیط زیست درمورد پساب خروجی از تصفیه خانه بهداشتی  می توان این پساب را برای مصارف کشاورزی نیز هدایت نمود.

هدف و دامنه کار

۱- هدف:

در تصفیه فاضلاب هدفهای زیر مدنظر می باشند :

الف- تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم

ب-پاک نگهداری محیط زیست

ج – بازیابی فاضلاب

د: تولید کود طبیعی

ه- تولید انرژی

۲- دامنه کار:

ساخت تصفیه خانه فاضلاب بهداشتی به صورت تصفیه کامل با توجه به اهمیت و شرایط جغرافیایی منطقه با کاربرد تکنولوژی های متداول تصفیه فاضلاب مورد بررسی و پیشنهاد می باشد. از مزایای این روش بهره برداری راحت و ساده و کارآرایی و راندمان بالای آن می باشد.